Wymagania i warunki dotyczące przyłączenia do sieci instalacji energetycznych korzystających z OZE:
Unia Europejska promuje wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, co jest istotnym czynnikiem mającym wpływ na ochronę środowiska naturalnego i jego rozwój, również ze względu na stopniowe kurczenie się zasobów paliw kopalnych (węgiel, ropa, gaz, itp.).
W związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej nasz kraj musi spełnić wymagania stawiane przez Komisję Europejską dotyczące wykorzystania OZE w ogólnym bilansie zużytej energii. Biała Księga (w niej znajdują się zapisy o Odnawialnych Źródłach Energii) proponuje nam 15 % pochodzenia „zielonej energii" 2020 roku. Na dziś w bilansie energetycznym Polski około 7% energii pochodzi ze źródeł odnawialnych.
„Prawo Energetyczne" (ustawa z dn. 10.04.1997r.) od początku obowiązywania promuje wytwarzanie energii elektrycznej (także cieplnej) ze źródeł odnawialnych. Promocja ta polega głównie na nałożeniu obowiązku na przedsiębiorstwa energetyczne zakupu energii pochodzącej z OZE. Ponadto w ustawie zawarte są kwestie dotyczące regulacji przyłączenia do sieci, jak również koncesji na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.
Przyłączenie urządzeń wykorzystujących odnawialne źródła energii do sieci to na ogół żmudny proces, związany przeważnie z wysokimi kosztami, oparty dodatkowo o załatwianie wielu formalności prawno-urzędowych (szczególnie dotyczy to farm wiatrowych).
Typowa procedura przyłączenia do sieci wygląda następująco:
1. Inwestor, a więc osoba fizyczna lub firma, która wytwarza energię z OZE składa wniosek o określenie warunków przyłączenia, który można pobrać ze strony internetowej danego Operatora (np. Enea Operator). Do wniosku należy dołączyć potrzebne dokumenty i załączniki. Są to między innymi:
- specyfikacja techniczna turbin wiatrowych,
- wyciąg ze sprawozdania z badań jakości energii elektrycznej wytworzonej przez turbiny wiatrowe,
- charakterystyka mocy turbiny w funkcji prędkości wiatru,
- planowany elektryczny i topograficzny schemat wewnętrzny farmy wiatrowej,
- dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z obiektu (nieruchomości), w którym będą używane przyłączone urządzenia, instalacje lub sieci,
- plan zabudowy na mapie sytuacyjno-wysokościowej (ewentualnie za zgodą operatora szkic sytuacyjny określający usytuowanie przyłączanego obiektu względem istniejącej sieci i sąsiednich obiektów),
- wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości.
2. Przekazanie przez Operatora dla ubiegającego się o przyłączenie OZE formularza wniosku o określenie warunków przyłączenia oraz informacji o konieczności wykonania ekspertyzy przyłączeniowej, czyli wpływu przyłączanej farmy wiatrowej na system elektroenergetyczny, płynność, ogólnie rzecz mówiąc dokument techniczny. Wykonawcą Ekspertyzy może być ośrodek naukowo-badawczy posiadający zakres wykonywania tego rodzaju opracowań (mogą być to instytuty badawcze uczelni technicznych).
Inwestor jest informowany przez Operatora o konieczności złożenia przez Wykonawcę Ekspertyzy następujących dokumentów:
- wystawionego przez Inwestora upoważnienia do wystąpienia do Operatora w sprawie otrzymania danych niezbędnych do wykonania ekspertyzy oraz do wykonania ekspertyzy,
- oświadczenia o zachowaniu poufności danych, otrzymanych podczas ekspertyzy.
3. Wykonawca Ekspertyzy wybrany przez Inwestora występuje z wnioskiem do Operatora sieci o przekazanie danych niezbędnych do wykonania obliczeń.
4. Operator zapoznaje się dokładnie z ekspertyzą. Jeżeli nie stwierdzi on żadnych uchybień Inwestor uzyskuje warunki przyłączenia.
5. Po uzyskaniu warunków przyłączenia następuje zawarcie Umowy Przyłączeniowej pomiędzy Operatorem a Inwestorem (wytwórcą OZE), w której zawarte są warunki techniczne przyłączenia, termin realizacji, koszty.
6. Koszty przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wyglądają następująco:
Zgodnie z treścią Ustawy „Prawo Energetyczne" z dn. 10.04.1997 r. art. 7 ust. 8 pkt 3: za przyłączenie źródeł współpracujących z siecią oraz sieci przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii pobiera się opłatę ustaloną na podstawie rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia, z wyłączeniem odnawialnych źródeł energii o mocy elektrycznej zainstalowanej nie wyższej niż 5 MW oraz jednostki kogeneracji o mocy elektrycznej zainstalowanej poniżej 1 MW, za których przyłączenie pobiera się połowę opłaty ustalonej na podstawie rzeczywistych nakładów. Koszt przyłączenia do sieci zależy od lokalizacji elektrowni. Im bliżej sieci, tym wykonanie przyłączenia łatwiejsze, a koszt mniejszy.
Dodatkowo Inwestor będzie zmuszony wraz z wnioskiem o przyłączenie wpłacić zaliczkę 30 zł za każdy kilowat, czyli 30 tys. zł za 1 MW (jednak zaliczka nie będzie mogła być w sumie wyższa niż 3 mln zł). Ministerstwo Gospodarki przygotowuje dopiero nowelizację prawa energetycznego, która ma wprowadzić obowiązek płacenia zaliczki.
7. Uzyskanie koncesji.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 „Prawa Energetycznego" : Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania paliw lub energii, z wyłączeniem: wytwarzania paliw stałych lub paliw gazowych, wytwarzania energii elektrycznej w źródłach o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nieprzekraczającej 50MW niezaliczanych do odnawialnych źródeł energii lub do źródeł wytwarzających energię elektryczną w kogeneracji, wytwarzania ciepła w źródłach o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nieprzekraczającej 5 MW. Tekst ustawy mówi o obowiązku koncesjonowania każdej działalności gospodarczej w zakresie produkowania (także sprzedaży do Operatora) energii z OZE, bez względu na wielkość mocy źródła (koncesja nie dotyczy wytwórców energii z OZE dla zaspokojenia własnych potrzeb).
Koncesje, zgodnie z ustawą wydaje Urząd Regulacji Energetyki (URE). Warunkiem jest: - posiadanie siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
- dysponowanie środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie
działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania,
- posiadanie możliwości technicznych gwarantujących prawidłowe wykonywanie działalności,
- zapewnienie zatrudnienia osób o właściwych kwalifikacjach zawodowych,
- uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać w szczególności:
- oznaczenie wnioskodawcy i jego siedziby lub miejsca zamieszkania, a w razie ustanowienia pełnomocników do dokonywania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorcy - również ich
imiona i nazwiska,
- określenie przedmiotu oraz zakresu prowadzonej działalności, na którą ma być wydana koncesja, oraz projekt planu,
- informacje o dotychczasowej działalności wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe z ostatnich 3 lat, jeżeli podmiot prowadzi działalność gospodarczą,
- określenie czasu, na jaki koncesja ma być udzielona, wraz ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności,
- określenie środków, jakimi dysponuje podmiot ubiegający się o koncesję, w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania działalności objętej wnioskiem,
- numer w rejestrze przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP).
Opłaty za uzyskanie koncesji ustala URE. Przedsiębiorcy zajmujący się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii o łącznej mocy elektrycznej nieprzekraczającej 5 MW zwolnieni są z wnoszenia: opłaty skarbowej za wydanie koncesji, zgodnie z art. 9e ust 18 pkt 3 „PE".
8. Świadectwo Pochodzenia
Po uzyskaniu koncesji następną istotną rzeczą jest uzyskanie Świadectwa Pochodzenia źródła energii odnawialnej, określające źródło z jakiego została wytworzona energia oraz datę i miejsce produkcji. Dokument ten jest przedmiotem obrotu na sesyjnym rynku giełdowym TGE (Towarowa Giełda Energii), oraz stanowi podstawę do możliwości sprzedaży energii elektrycznej Operatorowi. Świadectwa pochodzenia „zielonej" energii wystawia URE po wcześniejszym złożeniu wniosku przez Inwestora za pośrednictwem Operatora systemu oraz po potwierdzeniu wpłynięcia określonej ilości energii elektrycznej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE).
Wniosek, składany do URE na rzecz wydania Świadectwa Pochodzenia, zawiera:
- nazwę i adres przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii,
- określenie lokalizacji, rodzaju i mocy odnawialnego źródła energii, w którym energia elektryczna została wytworzona,
- dane dotyczące ilości energii elektrycznej wytworzonej w określonym odnawialnym źródle energii,
- określenie okresu, w którym energia elektryczna została wytworzona.
Świadectwo pochodzenia zawiera w szczególności:
- nazwę i adres przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii,
- określenie lokalizacji, rodzaju i mocy odnawialnego źródła energii, w którym energia elektryczna została wytworzona,
- dane dotyczące ilości energii elektrycznej objętej świadectwem pochodzenia i wytworzonej w określonym odnawialnym źródle energii,
- określenie okresu, w którym energia elektryczna została wytworzona.
9. Cena sprzedaży energii pochodzącej OZE
Sprzedaż energii elektrycznej odbywa się po średniej cenie na rynku konkurencyjnym w roku poprzedzającym rok sprzedaży energii, a ta w 2009 roku wynosi 155,44 zł za 1 MWh. Dodatkowym źródłem dochodu może być sprzedaż praw majątkowych świadectw pochodzenia zielonej energii na giełdzie, a te w 2008 roku kosztowały maksymalnie 241,05 zł za 1 MWh.
